Gậy bơm hơi, loa cầm tay, còi: dụng cụ cổ vũ nào được mang vào sân

Dụng cụ cổ vũ hiện đại trên khán đài gồm những món nhỏ, rẻ, dễ dùng như gậy bơm hơi đập vào nhau, loa cầm tay, còi, lục lạc, quạt nhựa vỗ tay và chuông. Chúng giúp một người bình thường tạo ra âm thanh lớn hơn nhiều so với vỗ tay, nhưng mỗi món đều có quy định riêng: có món được ban tổ chức phát miễn phí, có món bị cấm vì làm nhiễu trận đấu hoặc có thể thành vật ném. Biết rõ từng loại giúp bạn chọn đúng đồ mang theo và tránh bị giữ lại ở cổng.

Vì sao khán đài cần dụng cụ cổ vũ

Tay và giọng có giới hạn. Vỗ tay suốt hai tiếng thì rát tay, hô suốt hai tiếng thì khàn giọng. Dụng cụ cổ vũ ra đời để bù vào chỗ đó: chúng to hơn, bền hơn và giúp người không quen hô vẫn góp được tiếng. Chúng còn tạo ra hình ảnh: hàng nghìn cây gậy cùng màu giơ lên, hàng nghìn chiếc quạt cùng đập, nhìn từ xa thành một mảng màu sống động.

Lịch sử dụng cụ cổ vũ cũng dài hơn bạn nghĩ. Ở các sân bóng đá Anh nửa đầu thế kỷ 20, nhiều khán giả mang theo chiếc lục lạc gỗ quay tay, kêu lạch cạch rất to. Ngày nay chúng chỉ còn trong bảo tàng hay bộ sưu tập, vì gỗ cứng và nặng, lại là vật dễ ném.

Gậy bơm hơi: âm thanh rẻ nhất, to nhất

Gậy bơm hơi là cặp ống nhựa mỏng dài, thổi hoặc bơm căng, cầm hai tay đập vào nhau tạo tiếng "bộp bộp" vang. Món này được cho là phổ biến trước ở khán đài bóng chày Hàn Quốc rồi lan sang Mỹ, Nhật và nhiều nước khác, trong đó có Việt Nam. Ở Mỹ, người ta hay nhắc tới loạt trận chung kết bóng chày năm 2002 khi khán đài đội Anaheim Angels rợp gậy bơm hơi màu đỏ.

• Ưu điểm: nhẹ, rẻ, không sắc cạnh, ném cũng khó gây thương tích. Vì thế nhiều ban tổ chức và nhà tài trợ phát miễn phí ở cổng.
• Nhược điểm: là đồ nhựa dùng một lần, sau trận thành rác. Âm thanh đều đều, nhiều khi che mất tiếng hô.
• Mẹo: đập theo nhịp trống chứ đừng đập tự do, vì khi cả khán đài đập cùng nhịp, âm thanh to và rõ hơn nhiều.

Loa cầm tay: công cụ của người dẫn, không phải của mọi người

Loa cầm tay giúp một người nói được với cả khu khán đài. Đó là công cụ của người dẫn khán đài, người mà ở nhiều nước được gọi là capo. Nhưng chính vì nó to, loa cũng là món nhiều sân kiểm soát chặt nhất.

Ở nhiều giải và nhiều sân, loa chỉ được mang vào khi hội cổ động viên đăng ký trước với ban tổ chức. Lý do gồm: tránh nhiều người cùng dùng loa gây hỗn loạn, tránh dùng loa để kích động hay phát khẩu hiệu xúc phạm, và tránh loa át mất hệ thống thông báo khẩn cấp của sân. Trong tình huống sơ tán, tiếng loa thông báo của sân phải là thứ mọi người nghe rõ nhất.

Nếu bạn không phải người dẫn được hội phân công, gần như không có lý do gì để mang loa vào sân.

Còi: món đồ nhỏ nhưng gây rắc rối lớn

Còi thổi rất to và chói, và nhiều sân cấm còi vì một lý do rất đặc biệt: nó giống tiếng còi trọng tài. Ở bóng đá, bóng rổ, bóng chuyền, cầu thủ phản xạ theo tiếng còi. Một tiếng còi từ khán đài có thể khiến cầu thủ dừng lại giữa pha bóng, tưởng trọng tài đã thổi. Đã có những tình huống như vậy khiến trận đấu bị ảnh hưởng và khán giả thổi còi bị mời ra khỏi sân.

Ở một số nơi, đặc biệt các nước Nam Âu và Nam Mỹ, khán giả huýt sáo bằng miệng để phản đối, đó là thói quen khác. Còn còi nhựa hay còi kim loại thì bạn nên để ở nhà, trừ khi ban tổ chức nói rõ là được phép.

Bảng tổng hợp các dụng cụ cổ vũ thường gặp

Chuông, quạt và những món mang dấu ấn địa phương

Một số dụng cụ cổ vũ gắn chặt với một vùng hay một môn đến mức trở thành bản sắc.

Chuông bò

Ở các nước vùng Alps, chuông bò là âm thanh quen thuộc bên đường đua trượt tuyết và đua xe đạp leo núi, gợi lại đời sống chăn nuôi trên núi. Ở Mỹ, cổ động viên Đại học Mississippi State nổi tiếng gắn bó với chiếc chuông bò trên khán đài bóng bầu dục. Liên đoàn thể thao mà trường thuộc về từng cấm chuông, rồi sau đó cho phép trở lại kèm quy định chỉ được rung vào những thời điểm nhất định, chẳng hạn không rung khi đội bạn đang chuẩn bị tấn công. Đây là ví dụ hay về cách một dụng cụ cổ vũ được "thuần hoá" thay vì cấm hẳn.

Quạt và gậy nhựa ở châu Á

Ở nhiều sân châu Á, những chiếc quạt nhựa gập, gõ vào lòng bàn tay hay đập vào nhau, là dụng cụ quen thuộc, thường do nhà tài trợ phát. Ở Việt Nam, quạt giấy, quạt nhựa in hình đội tuyển xuất hiện nhiều trong những trận đấu nắng nóng, vừa để quạt vừa để vỗ.

Những dụng cụ nên tránh, kể cả khi không bị cấm

Ngoài danh sách cấm của ban tổ chức, có những món bạn nên tự cân nhắc:

• Kèn hơi bóp: to tới mức người ngồi ngay trước có thể bị ù tai. Kể cả khi sân không cấm, bạn đang làm phiền người khác.
• Đồ cứng, nặng: lục lạc kim loại, chai nhựa cứng có hạt bên trong. Lỡ rơi từ khán đài trên xuống có thể gây thương tích.
• Đồ có cán dài: cờ cán dài, gậy cứng thường bị cấm vì có thể thành vũ khí; ngay cả khi được phép, chúng che tầm nhìn người phía sau.
• Đồ phát sáng chói: đèn nháy mạnh, đèn chiếu có thể làm cầu thủ hoặc người xung quanh chói mắt.

Pháo sáng, pháo khói là chuyện khác hẳn: chúng bị cấm ở gần như mọi sân vì nguy hiểm trực tiếp tới tính mạng, và được bàn ở danh mục cổ vũ văn minh.

Góc nhìn hôm nay: chọn dụng cụ cổ vũ cho mình

Nếu bạn chuẩn bị đi xem một trận và muốn mang theo đồ cổ vũ, đây là cách chọn gọn:

1. Xem danh sách vật dụng cấm mà ban tổ chức công bố trước trận, thường có trên trang của giải, của câu lạc bộ hoặc in sau vé.
2. Ưu tiên đồ mềm, nhẹ: gậy bơm hơi, quạt giấy, khăn quàng.
3. Chọn đồ dùng lại được: một chiếc khăn hay đôi gậy bền dùng được nhiều mùa tốt hơn đồ nhựa dùng một lần.
4. Đi cùng trẻ nhỏ: mang nút tai cho trẻ, vì xung quanh có thể có trống, kèn, gậy đập liên tục.
5. Sau trận: mang đồ về hoặc bỏ đúng thùng rác. Một khán đài sạch là phần kết đẹp cho buổi cổ vũ.

Cuối cùng, hãy nhớ dụng cụ chỉ là phần thêm. Một khán đài hay vẫn là nơi người ta hát, hô và vỗ tay cùng nhau; gậy, quạt hay chuông chỉ giúp âm thanh ấy to hơn một chút.