Đi bão an toàn là khi bạn mừng chiến thắng ngoài đường mà vẫn tuân thủ luật giao thông: đội mũ bảo hiểm, đi đúng làn, đúng chiều, không chở quá số người, không lạng lách, không bốc đầu, không rú ga, và tuyệt đối không lái xe sau khi đã uống rượu bia. Năm nào có giải đấu lớn, các bệnh viện cũng ghi nhận ca chấn thương sau những đêm ăn mừng, phần lớn liên quan tới xe máy và rượu bia. Niềm vui chiến thắng chỉ trọn vẹn khi mọi người về nhà lành lặn.
Đi bão là gì và vì sao cần nói chuyện an toàn
"Đi bão" là cách người Việt gọi hiện tượng hàng nghìn, có khi hàng trăm nghìn người đổ ra đường sau một chiến thắng của đội tuyển, chủ yếu bằng xe máy, cầm cờ, đánh trống, hò reo. Lịch sử và những đêm đi bão đáng nhớ được kể ở một bài khác. Bài này chỉ bàn một việc: làm sao để niềm vui ấy không biến thành tai nạn.
Đi bão có những đặc điểm khiến rủi ro cao hơn hẳn một buổi tối bình thường trên đường:
- Mật độ xe dày đặc, dồn về cùng vài trục đường trung tâm.
- Người tham gia đang phấn khích, nhiều người vừa xem bóng ở quán, có thể đã uống rượu bia.
- Diễn ra vào ban đêm, tầm nhìn kém.
- Tay cầm cờ, cầm trống, người ngồi sau đứng lên hoặc vẫy tay: cả người lái lẫn người ngồi sau đều mất thăng bằng hơn.
- Một số ít người lợi dụng không khí để đua xe, lạng lách, bốc đầu, gây nguy hiểm cho tất cả.
Luật nói gì
Từ ngày 1/1/2025, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 có hiệu lực, cùng với Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực này. Những hành vi hay gặp trong các đêm đi bão đều đã có quy định rõ:
| Hành vi | Quy định |
|---|---|
| Không đội mũ bảo hiểm (cả người lái và người ngồi sau) | Bị xử phạt; người ngồi sau không đội mũ thì người lái cũng bị phạt. |
| Chở quá số người quy định | Bị xử phạt; xe máy thường chỉ được chở một người, một số trường hợp được chở hai người (như chở người bệnh đi cấp cứu, trẻ em dưới độ tuổi quy định). |
| Lạng lách, đánh võng, chạy một bánh (bốc đầu), dùng chân chống quẹt xuống đường | Bị cấm; mức phạt nặng, có thể bị trừ điểm hoặc tước giấy phép lái xe; gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự. |
| Điều khiển xe khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn | Bị cấm tuyệt đối với người lái xe, mức phạt rất nặng. |
| Đi ngược chiều, vượt đèn đỏ, đi vào đường cấm | Bị xử phạt. |
| Tụ tập đua xe trái phép | Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Bộ luật Hình sự (tội đua xe trái phép, tội tổ chức đua xe trái phép). |
Mức tiền phạt cụ thể từng hành vi có thể thay đổi theo văn bản mới, nên bạn nên tra trực tiếp Nghị định 168/2024/NĐ-CP hoặc thông báo của Cục Cảnh sát giao thông thay vì tin các bảng tổng hợp lan truyền trên mạng.
Ngoài luật giao thông, các hành vi như ném chai lọ, đốt pháo, gây rối, đánh nhau trên đường còn có thể bị xử lý theo quy định về an ninh, trật tự, và nặng hơn là tội gây rối trật tự công cộng.
Những điều không làm
- Không lái xe sau khi uống rượu bia. Đây là nguyên tắc đầu tiên và không có ngoại lệ. Nếu đã uống khi xem trận, hãy đi bộ, nhờ người không uống chở, hoặc gọi xe công nghệ, taxi.
- Không bỏ mũ bảo hiểm. Mũ không làm bạn kém vui. Chấn thương sọ não là loại chấn thương hay gặp nhất và nặng nhất trong tai nạn xe máy.
- Không chở ba, chở bốn. Xe quá tải khó phanh, khó giữ thăng bằng trong đám đông.
- Không đứng lên yên, không ngồi trên vai, không treo người ra ngoài xe. Một cú phanh gấp là đủ để ngã.
- Không lạng lách, bốc đầu, rú ga, nẹt pô. Những hành vi này nguy hiểm cho mọi người xung quanh và là lý do cảnh sát phải can thiệp mạnh tay.
- Không đi ngược chiều, không leo vỉa hè. Đường đông là lúc dễ nảy ý "đi tắt", và cũng là lúc dễ va chạm nhất.
- Không đốt pháo, pháo sáng, không ném chai lọ.
- Không mang trẻ nhỏ vào dòng xe đông đặc, nhất là ngồi trước người lái hoặc không có mũ vừa cỡ.
Nếu bạn vẫn muốn ra đường mừng chiến thắng
Bạn không cần phải lái xe giữa dòng người mới được góp phần vào niềm vui chung. Nhiều người chọn cách nhẹ nhàng hơn:
- Đi bộ ra quảng trường, phố đi bộ gần nhà, nơi chính quyền thường bố trí lực lượng giữ trật tự và phân luồng.
- Đứng ở vỉa hè, đúng chỗ an toàn để vẫy cờ, cổ vũ đoàn người đi qua, tránh đứng sát mép đường hoặc giữa ngã tư.
- Đi theo nhóm, hẹn trước giờ về và điểm gặp phòng khi lạc nhau, rồi về sớm trước lúc đường đông nhất.
- Nếu đi xe, đi chậm, đi phía bên phải, bật đèn, giữ khoảng cách, tránh những đoạn đường đang có nhóm đua xe.
Những lưu ý về an toàn giữa đám đông nói chung, như chọn chỗ đứng hay hẹn điểm gặp, là một chủ đề riêng. Ở đây chỉ cần nhớ: đám đông vui vẻ vẫn là đám đông, và chỗ có xe máy chen vào là chỗ nguy hiểm nhất.
Khi gặp tình huống nguy hiểm
Thấy nhóm đua xe, lạng lách
Tránh xa, tấp vào lề, không quay video bằng cách đi song song với họ. Ghi nhớ địa điểm, thời gian và báo cho cảnh sát qua số 113.
Thấy người bị tai nạn
Gọi 115 (cấp cứu) và 113 (cảnh sát). Không tự ý di chuyển người bị thương nếu nghi chấn thương cột sống, cổ, trừ khi họ đang nằm ở chỗ nguy hiểm. Cảnh báo các xe phía sau giảm tốc.
Bị kẹt giữa dòng xe quá đông
Giữ bình tĩnh, tắt máy nếu xe không di chuyển được, dắt xe vào lề hoặc rẽ vào ngõ, đường nhỏ khi có thể. Đừng cố len lỏi.
Góc nhìn hôm nay: niềm vui không cần đổi bằng rủi ro
Hình ảnh những con phố đỏ rực cờ sau chiến thắng đã trở thành một phần ký ức chung của người hâm mộ Việt Nam. Nhưng mỗi mùa giải lớn, báo chí cũng đưa tin về những người không về nhà sau đêm vui. Không có trận thắng nào, kể cả trận chung kết, đáng đổi bằng một chuyến cấp cứu.
Trước mỗi trận lớn, cơ quan công an và cảnh sát giao thông các thành phố thường thông báo phương án phân luồng và khuyến cáo người dân. Bạn nên đọc các thông báo này trên trang chính thức hoặc báo lớn, để biết tuyến đường nào bị cấm, điểm nào được bố trí lực lượng giữ trật tự.
Câu hỏi thường gặp
Đi bão có bị phạt không?
Bản thân việc ra đường mừng chiến thắng không bị cấm. Nhưng các hành vi vi phạm luật giao thông trong lúc đi bão như không đội mũ bảo hiểm, chở quá người, lạng lách, bốc đầu, lái xe khi có nồng độ cồn đều bị xử phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nặng có thể bị xử lý hình sự.
Đã uống bia khi xem bóng thì có được lái xe đi bão không?
Không. Luật hiện hành cấm người lái xe có nồng độ cồn trong máu hoặc hơi thở. Đã uống rượu bia thì hãy đi bộ, nhờ người không uống chở hoặc gọi taxi, xe công nghệ.
Bốc đầu xe máy khi đi bão bị xử lý thế nào?
Điều khiển xe chạy một bánh, lạng lách, đánh võng là hành vi bị cấm, bị phạt tiền nặng, có thể bị trừ điểm hoặc tước giấy phép lái xe. Nếu gây tai nạn nghiêm trọng hoặc có tính chất đua xe, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Có nên cho trẻ nhỏ đi bão không?
Không nên đưa trẻ nhỏ vào dòng xe máy đông đặc. Nếu muốn con cùng chung vui, hãy đi bộ ra khu vực quảng trường, phố đi bộ có lực lượng giữ trật tự, đứng ở chỗ an toàn và về sớm.
Gặp tai nạn khi đi bão thì gọi số nào?
Gọi 115 để cấp cứu và 113 để báo cảnh sát. Không tự di chuyển người bị thương nếu nghi chấn thương cột sống, và cảnh báo các xe phía sau giảm tốc.
