Cổ vũ bóng chuyền: vì sao khán đài trong nhà sôi động nhất

Bóng chuyền có lẽ là môn có khán đài trong nhà sôi động nhất thế giới, vì trận đấu chia thành rất nhiều pha bóng ngắn, mỗi pha kết thúc bằng một điểm, nên khán giả gần như có cớ để reo hò sau mỗi vài giây. Nhà thi đấu kín giữ tiếng ồn lại, âm nhạc vang lên giữa các pha bóng, và khán giả được phép cổ vũ khá thoải mái. Từ Ba Lan, Brazil, Thái Lan tới Việt Nam, những trận bóng chuyền đông khán giả thường có không khí như một buổi hoà nhạc.

Vì sao bóng chuyền hợp với cổ vũ ồn ào

Không phải môn nào cũng có khán đài ồn như nhau. Bóng chuyền có mấy đặc điểm khiến khán giả dễ "cháy" hơn:

• Điểm số liên tục: với thể thức tính điểm mỗi pha bóng (rally point), pha bóng nào cũng ra một điểm. Một set có thể có hơn bốn mươi điểm, nghĩa là hơn bốn mươi lần khán giả được reo.
• Nhịp trận nhanh: pha bóng thường chỉ vài giây, khoảng nghỉ giữa các pha cũng ngắn. Không có những quãng lặng dài như bóng đá khi bóng ở giữa sân.
• Không gian kín: trong nhà thi đấu, tiếng hô dội lại từ mái và tường, nghe to hơn nhiều so với sân ngoài trời.
• Khán đài gần sân: người ngồi hàng đầu chỉ cách vạch biên vài mét, cảm giác gần cầu thủ, gần trận đấu.
• Cú đập bóng mạnh: tiếng bóng đập xuống sàn là một khoảnh khắc thị giác và thính giác dễ khiến người ta bật dậy.

Ngoài ra, khác tennis, bóng chuyền không có nếp giữ im lặng khi giao bóng. Luật thi đấu không yêu cầu khán giả yên lặng, và ở nhiều giải, khán giả cổ vũ cả khi bóng đang trong cuộc.

Những khán đài bóng chuyền nổi tiếng

Ba Lan

Ba Lan thường được nhắc tới như "thủ đô" của khán giả bóng chuyền. Môn này rất được yêu thích ở đây, và các trận đội tuyển nam thường kín chỗ. Trận khai mạc Giải vô địch bóng chuyền nam thế giới năm 2014 được tổ chức ở Sân vận động Quốc gia tại Warsaw, một sân bóng đá được chuyển thành sân bóng chuyền tạm thời, với hơn sáu mươi nghìn khán giả, con số thường được nhắc là kỷ lục khán giả cho một trận bóng chuyền. Hình ảnh cả sân vận động khổng lồ mặc hai màu trắng đỏ, hát đồng thanh, đã lan đi khắp thế giới bóng chuyền.

Brazil

Ở Brazil, bóng chuyền là môn thể thao được yêu thích chỉ sau bóng đá, cả trong nhà lẫn bãi biển. Khán đài Brazil mang theo nhịp điệu của khán đài bóng đá: trống, hát, nhảy theo nhịp. Ở các trận lớn, nhất là khi đội tuyển thi đấu trên sân nhà, nhà thi đấu rung lên theo những bài hát của khán giả.

Thái Lan và Đông Nam Á

Ở Đông Nam Á, đội tuyển bóng chuyền nữ Thái Lan có lượng người hâm mộ rất lớn, nhiều tuyển thủ được yêu mến như ngôi sao giải trí. Các trận của đội tuyển ở nhà thi đấu Thái Lan thường đông, khán giả mang gậy cổ vũ, băng rôn và hô tên từng cầu thủ.

Nhật Bản

Nhật Bản tổ chức nhiều giải bóng chuyền quốc tế và có cách cổ vũ riêng: gậy cổ vũ đồng loạt, khẩu hiệu đồng thanh, và ở một số giải, các nhóm nhạc thần tượng được mời biểu diễn và làm "đại sứ" cổ vũ. Văn hoá này khiến bóng chuyền ở Nhật có lượng khán giả trẻ khá đông.

Khán đài bóng chuyền ở Việt Nam

Bóng chuyền có chỗ đứng đặc biệt ở Việt Nam, nhất là bóng chuyền nữ. Giải bóng chuyền quốc tế VTV Cúp, tổ chức thường niên từ đầu những năm 2000, là dịp khán giả nhiều tỉnh thành được xem các đội nước ngoài thi đấu trực tiếp, và nhà thi đấu thường kín chỗ khi đội tuyển nữ Việt Nam ra sân.

Khán giả bóng chuyền Việt Nam có những nét riêng:

• Nhiều gia đình đi xem cùng nhau, khán đài có cả người lớn tuổi và trẻ nhỏ.
• Trống và tiếng hô "Việt Nam" quen thuộc như ở sân bóng đá, nhưng gần hơn, vang hơn.
• Những tuyển thủ được yêu mến có nhóm người hâm mộ riêng, mang băng rôn, hô tên khi họ ra sân.
• Giải vô địch quốc gia ở các địa phương có truyền thống bóng chuyền thường kéo khán giả địa phương tới cổ vũ đội nhà rất nhiệt tình.

Âm nhạc và người dẫn chương trình trong nhà thi đấu

Bóng chuyền hiện đại có một đặc điểm khác bóng đá: giữa các pha bóng, nhà thi đấu thường phát nhạc ngắn, người dẫn chương trình hô hào khán giả, màn hình lớn chiếu khán giả trên khán đài. Liên đoàn Bóng chuyền Quốc tế (FIVB) và nhiều giải coi đây là một phần của trải nghiệm, nhằm biến trận đấu thành một sự kiện giải trí trọn vẹn.

Điều này có hai mặt. Mặt tốt là khán giả mới, chưa quen cổ vũ, có người dẫn và có nhạc để theo. Mặt còn lại là tiếng loa đôi khi lấn át tiếng hô tự phát của khán đài. Những khán đài mạnh, như Ba Lan hay Brazil, thường át luôn cả loa.

Cổ vũ bóng chuyền thế nào cho đẹp

Không khí bóng chuyền thoải mái, nhưng vẫn có những điều nên giữ:

1. Cổ vũ đội mình, không xúc phạm đội bạn: la ó đối thủ khi họ giao bóng là chuyện xảy ra ở nhiều nơi, nhưng câu chữ xúc phạm thì không bao giờ chấp nhận được.
2. Không đèn flash: ánh chớp có thể làm cầu thủ chói mắt khi đang theo bóng trên cao.
3. Không ném vật thể: sàn bóng chuyền rất nhạy, một vật nhỏ có thể làm cầu thủ trượt ngã khi bật nhảy và tiếp đất.
4. Vỗ tay cho pha bóng đẹp của đội bạn: một pha cứu bóng ngoạn mục của đối thủ cũng xứng đáng được ghi nhận.
5. Lo cho tai: nhà thi đấu kín, trống và loa gần có thể rất ồn; trẻ em nên đeo nút tai hoặc bịt tai chống ồn.
6. Đứng lên đúng lúc: đứng cổ vũ khi điểm kết thúc, ngồi xuống khi bóng đang lăn để người phía sau còn xem được, trừ khi cả khu đang đứng.

Góc nhìn hôm nay

Bóng chuyền là ví dụ cho thấy cách tổ chức một môn thể thao, như thể thức tính điểm, không gian thi đấu, âm nhạc giữa trận, có thể định hình văn hoá khán đài. Khi đổi sang thể thức mỗi pha bóng đều ra điểm từ cuối những năm 1990, trận đấu nhanh hơn, dễ đoán thời lượng hơn, và cũng dễ cổ vũ hơn.

Nếu bạn chưa bao giờ xem bóng chuyền trực tiếp, hãy thử đi xem một trận của giải vô địch quốc gia hoặc VTV Cúp. Chọn chỗ ngồi ở khán đài cao một chút để thấy toàn cảnh các pha phối hợp, hoặc ngồi sát sân để cảm nhận độ mạnh của những cú đập. Theo dõi lịch thi đấu trên trang của Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam và ban tổ chức giải. Chỉ cần một set đấu căng, bạn sẽ hiểu vì sao khán đài bóng chuyền được coi là sôi động bậc nhất trong nhà.