Tiếng vỗ tay Viking (thường gọi là "thunderclap" hay "Huh!") là màn cổ vũ của cổ động viên Iceland tại Euro 2016 ở Pháp: hàng nghìn người giơ tay qua đầu, im lặng chờ một hồi trống, rồi cùng vỗ một tiếng và hô "Huh!", nhịp chậm dần rồi nhanh dần. Nó gây sốt toàn thế giới khi Iceland, quốc gia khoảng ba trăm ba mươi nghìn dân, lần đầu dự giải lớn và vào tới tứ kết. Dù được gọi là "Viking", màn vỗ tay này không có gốc từ người Viking, mà được học từ cổ động viên một câu lạc bộ Scotland chỉ hai năm trước đó.
Màn vỗ tay diễn ra thế nào
Nếu bạn chưa xem, hãy hình dung thế này:
- Một người đứng trước khán đài, thường cạnh một chiếc trống lớn, giơ hai tay lên cao. Cả khán đài giơ tay theo, im lặng.
- Tiếng trống đánh một nhát "bùm". Cả khán đài vỗ tay một tiếng thật mạnh trên đầu và hô "Huh!" bằng giọng trầm.
- Một khoảng lặng dài vài giây. Rồi lại trống, lại vỗ, lại "Huh!".
- Khoảng lặng ngắn dần, nhịp nhanh dần, cho tới khi tiếng vỗ liên tục như tràng pháo tay, rồi bùng thành tiếng reo.
Sức mạnh của màn vỗ tay nằm ở khoảng lặng. Hàng nghìn người cùng im lặng chờ, rồi cùng phát ra một âm thanh duy nhất, tạo cảm giác như một cơ thể khổng lồ đang thở. Trên truyền hình, nó trông vừa đơn giản vừa có chút uy nghi, và ai xem cũng muốn thử.
Euro 2016: câu chuyện của một đảo quốc nhỏ
Euro 2016 là giải đầu tiên mở rộng lên 24 đội, và Iceland lần đầu tiên dự một giải đấu lớn. Hành trình của họ ở Pháp:
| Trận | Kết quả |
|---|---|
| Vòng bảng gặp Bồ Đào Nha | Hoà 1–1 |
| Vòng bảng gặp Hungary | Hoà 1–1 |
| Vòng bảng gặp Áo | Thắng 2–1 |
| Vòng 16 đội gặp Anh (Nice) | Thắng 2–1 |
| Tứ kết gặp Pháp (Saint-Denis) | Thua 2–5 |
Chiến thắng trước Anh ở Nice là bất ngờ lớn của giải, và hình ảnh cầu thủ Iceland đứng trước khán đài cổ động viên nước mình làm màn vỗ tay sau trận được phát đi khắp thế giới. Ngay cả sau trận thua Pháp ở tứ kết, cầu thủ và cổ động viên vẫn làm màn vỗ tay cùng nhau. Khi đội về nước, hàng chục nghìn người tập trung ở trung tâm Reykjavík để đón, và cả quảng trường cùng làm "Huh!" với đội tuyển.
Một tỷ lệ cổ động viên chưa từng có
Báo chí khi đó tính toán rằng một phần rất đáng kể dân số Iceland đã sang Pháp xem giải ở một thời điểm nào đó, với các ước tính lên tới hàng chục nghìn người. Con số chính xác khác nhau tuỳ nguồn, nhưng với một quốc gia nhỏ như vậy, đó là một cuộc "di cư" theo bóng đá hiếm có. Ở trong nước, tỷ lệ người xem các trận trên truyền hình được báo chí Iceland cho biết là cực kỳ cao.
Thật ra nó đến từ đâu
Tên gọi "Viking" là do báo chí và người xem đặt, vì Iceland gắn với hình ảnh người Bắc Âu thời Viking. Nhưng không có bằng chứng lịch sử nào cho thấy người Viking cổ vũ hay ra trận bằng màn vỗ tay như vậy. Câu chuyện thật gần đây hơn nhiều:
- Năm 2014, câu lạc bộ Stjarnan của Iceland gặp Motherwell của Scotland ở vòng loại Europa League. Cổ động viên Motherwell làm một màn vỗ tay chậm, nhịp đều trên khán đài.
- Nhóm cổ động viên Stjarnan, tên Silfurskeiðin (Thìa Bạc), thích màn vỗ tay này, mang về và phát triển thêm ở các trận của câu lạc bộ.
- Nhóm cổ động viên đội tuyển, tên Tólfan (Số Mười Hai), đưa màn vỗ tay lên khán đài đội tuyển quốc gia trong thời gian vòng loại Euro 2016.
- Tại Euro 2016, truyền hình quốc tế đưa nó tới khán giả toàn thế giới.
Cũng có người cho rằng màn vỗ tay lấy cảm hứng từ tiếng hô của các chiến binh trong một bộ phim Hollywood, nhưng đây là ý kiến cá nhân chưa được các nhóm cổ động viên xác nhận. Câu chuyện Motherwell – Stjarnan là phiên bản được nhắc nhiều nhất, kể cả bởi người Iceland.
Màn vỗ tay lan ra thế giới
Sau Euro 2016, "Huh!" được học theo khắp nơi:
- Đội tuyển các nước khác và nhiều câu lạc bộ châu Âu bắt chước, có lúc biến tấu thêm.
- Bóng bầu dục Mỹ: đội Minnesota Vikings, vốn có tên gắn với người Viking, đưa một màn vỗ tay tương tự lên khán đài sân nhà từ mùa giải 2016.
- Các môn khác: bóng ném, bóng rổ, khúc côn cầu ở nhiều nước cũng thấy màn vỗ tay này.
- Việt Nam: khán giả ở một số trận đội tuyển và câu lạc bộ, các sự kiện thể thao học đường cũng đã thử màn vỗ tay kiểu này, vì nó đơn giản và hiệu quả.
Iceland tiếp tục lần đầu dự World Cup năm 2018 ở Nga, và màn vỗ tay lại xuất hiện, dù khi đó nó đã quá quen thuộc để gây bất ngờ như năm 2016.
Vì sao màn vỗ tay này hiệu quả đến vậy
- Ai cũng làm được. Không cần thuộc lời, không cần biết tiếng Iceland, không cần dụng cụ. Chỉ cần nhìn người dẫn và nghe trống.
- Khoảng lặng tạo kịch tính. Phần lớn cổ vũ là âm thanh liên tục. Màn vỗ tay này dùng im lặng làm vũ khí, nên nổi bật giữa sân ồn ào.
- Đồng bộ hoàn toàn. Hàng nghìn người cùng một tiếng tạo cảm giác hoà nhịp mạnh mẽ. Các nhà tâm lý học xã hội nói nhiều về cảm giác gắn kết khi đông người làm cùng một động tác, chủ đề được bàn trong các bài về tâm lý cổ động viên.
- Đẹp trên truyền hình. Rừng tay giơ cao, nhịp chậm, dễ quay, dễ nhận ra.
Góc nhìn hôm nay: làm màn vỗ tay cho khán đài của bạn
Nếu hội cổ động viên, lớp học hay công ty của bạn muốn thử, đây là cách làm đơn giản:
- Chọn một người dẫn đứng nơi mọi người nhìn thấy, quay mặt về phía khán giả.
- Có một chiếc trống lớn nếu được phép mang vào; nếu không, người dẫn ra hiệu bằng tay là đủ.
- Tập trước vài lần với nhóm nòng cốt để giữ nhịp, rồi mới làm với cả khán đài.
- Bắt đầu thật chậm, khoảng lặng đủ dài để mọi người theo kịp.
- Chọn đúng lúc: trước giờ bóng lăn, lúc nghỉ giữa hiệp, hoặc sau trận để chào cầu thủ. Không làm khi trận đang căng thẳng ở thời điểm quyết định.
Và nhớ rằng: phần đẹp nhất của câu chuyện Iceland không phải là màn vỗ tay, mà là việc cầu thủ và cổ động viên làm nó cùng nhau, cả khi thắng lẫn khi thua.
Câu hỏi thường gặp
Tiếng vỗ tay Viking là gì?
Đó là màn cổ vũ của cổ động viên Iceland: cả khán đài giơ tay qua đầu, chờ một tiếng trống rồi cùng vỗ tay một tiếng và hô "Huh!", nhịp chậm dần rồi nhanh dần. Nó nổi tiếng toàn thế giới tại Euro 2016 ở Pháp.
Màn vỗ tay của Iceland có nguồn gốc từ người Viking không?
Không. Tên "Viking" là do báo chí đặt. Phiên bản được nhắc nhiều nhất là cổ động viên câu lạc bộ Stjarnan học màn vỗ tay từ cổ động viên Motherwell của Scotland khi hai đội gặp nhau ở vòng loại Europa League năm 2014.
Iceland đi xa nhất tới đâu ở Euro 2016?
Iceland vào tới tứ kết. Họ vượt qua vòng bảng không thua trận nào, thắng Anh 2–1 ở vòng 16 đội tại Nice, rồi thua chủ nhà Pháp 2–5 ở tứ kết.
Tólfan là gì?
Tólfan, nghĩa là "Số Mười Hai", là nhóm cổ động viên đội tuyển quốc gia Iceland. Nhóm này đưa màn vỗ tay lên khán đài đội tuyển trong thời gian vòng loại và tại Euro 2016.
Làm thế nào để khán đài vỗ tay Viking cho đều?
Cần một người dẫn đứng nơi mọi người nhìn thấy, một tiếng trống hoặc hiệu lệnh tay rõ ràng, bắt đầu thật chậm với khoảng lặng đủ dài. Nhóm nòng cốt nên tập trước vài lần rồi mới làm với cả khán đài.
