Quỷ Đỏ (Red Devils, tiếng Hàn là Bulgeun Angma) là hội cổ động viên chính thức của đội tuyển bóng đá Hàn Quốc. Tại World Cup 2002 do Hàn Quốc và Nhật Bản đồng đăng cai, khi đội tuyển vào tới bán kết, hội này dẫn dắt một hiện tượng chưa từng có: hàng triệu người mặc áo đỏ đổ ra quảng trường, đường phố khắp đất nước để cổ vũ trước màn hình lớn. Từ đó, "cổ vũ đường phố" trở thành một truyền thống của người Hàn Quốc mỗi kỳ World Cup.
Quỷ Đỏ ra đời thế nào
Hội bắt đầu từ giữa thập niên 1990, khi những người hâm mộ đội tuyển kết nối với nhau qua các diễn đàn trên mạng máy tính thời kỳ đầu ở Hàn Quốc. Ban đầu họ dùng một cái tên tiếng Anh dài, rồi khoảng năm 1997 đổi thành Red Devils. Tên này được cho là lấy cảm hứng từ biệt danh mà báo chí nước ngoài từng đặt cho đội trẻ Hàn Quốc ở một giải đấu thập niên 1980, khi các cầu thủ mặc áo đỏ thi đấu đầy năng lượng.
Điểm đáng chú ý là Quỷ Đỏ không xuất phát từ một khu khán đài sân nhà như các nhóm ultras châu Âu, mà từ một cộng đồng trên mạng. Họ đi trước thời đại ở chỗ dùng internet để tổ chức, phân công, bán áo và lan truyền khẩu hiệu.
World Cup 2002: khi cả đất nước thành khán đài
Hành trình trên sân
Hàn Quốc chưa từng thắng một trận nào ở các kỳ World Cup trước năm 2002. Trên sân nhà, đội tuyển vượt qua vòng bảng, rồi thắng Ý ở vòng 16 đội và Tây Ban Nha ở tứ kết (sau loạt sút luân lưu), trước khi thua Đức 0–1 ở bán kết và thua Thổ Nhĩ Kỳ ở trận tranh hạng ba. Hạng tư là thành tích tốt nhất của một đội châu Á ở World Cup, tính tới kỳ 2022. Các trận thắng Ý và Tây Ban Nha có những quyết định trọng tài gây tranh cãi lớn, và cho tới hôm nay những tranh cãi đó vẫn được nhắc lại.
Hành trình trên đường phố
Song song với hành trình trên sân là một hiện tượng ngoài sân. Vì sân vận động chỉ chứa được vài chục nghìn người, những người không có vé tụ tập trước các màn hình lớn ở quảng trường. Trung tâm là khu Gwanghwamun và quảng trường trước Toà thị chính Seoul, nhưng cảnh tượng tương tự diễn ra ở mọi thành phố lớn.
Mỗi trận, số người càng đông hơn. Các ước tính của báo chí Hàn Quốc thời đó cho rằng hàng triệu người trên cả nước đã ra đường cổ vũ trong những trận cuối. Con số chính xác khó kiểm chứng, nhưng hình ảnh biển áo đỏ phủ kín đại lộ trung tâm Seoul là một trong những hình ảnh nổi tiếng nhất của World Cup năm đó.
Những gì làm nên văn hoá cổ vũ của Quỷ Đỏ
| Yếu tố | Mô tả |
|---|---|
| Áo đỏ | Áo phông đỏ in khẩu hiệu "Be the Reds" bán ra hàng triệu chiếc; mặc áo đỏ trở thành cách để ai cũng là một phần của đội cổ vũ |
| Tiếng hô Dae-han-min-guk | Hô tên nước "Đại Hàn Dân Quốc" theo năm âm tiết, nối bằng năm tiếng vỗ tay theo nhịp hai – ba |
| Bài hát cổ vũ | Các bài ngắn, dễ hát, hô "chiến thắng, Hàn Quốc"; nhiều ca sĩ, ban nhạc làm bản phối mới cho giải |
| Tifo khổng lồ | Quỷ Đỏ làm nhiều bức tranh cổ vũ phủ khán đài, có những bức gây tiếng vang lớn |
| Màn hình lớn ngoài trời | Biến quảng trường, đường phố thành khán đài khổng lồ |
Tiếng hô năm âm tiết, năm tiếng vỗ
Nếu chỉ nhớ một điều về cổ vũ Hàn Quốc, hãy nhớ nhịp này: "Dae – han – min – guk", rồi vỗ tay "chát chát, chát chát chát". Nhịp đơn giản, dễ thuộc, trẻ em cũng làm được, và có thể kéo dài hàng chục phút. Nó là ví dụ hay cho bất kỳ ai muốn đặt một khẩu hiệu cổ vũ: ngắn, có nhịp, kèm động tác.
Trật tự trong đám đông khổng lồ
Điều khiến báo chí quốc tế ngạc nhiên năm 2002 là đám đông hàng triệu người ấy khá trật tự. Nhiều báo ghi nhận cảnh người cổ vũ tự dọn rác sau khi trận đấu kết thúc, và tình nguyện viên đi phát túi đựng rác. Không phải không có vấn đề, nhưng hình ảnh chung là một lễ hội lớn hơn là một cuộc náo loạn.
Cổ vũ đường phố trở thành truyền thống
Sau năm 2002, cổ vũ đường phố trở thành một phần quen thuộc của mỗi kỳ World Cup ở Hàn Quốc. Các kỳ 2006, 2010, 2014, 2018 và 2022 đều có những buổi cổ vũ tập trung ở Gwanghwamun và các quảng trường lớn, dù quy mô thay đổi theo giờ thi đấu, thời tiết và kỳ vọng vào đội tuyển. Ở các kỳ gần đây, chính quyền thành phố và Quỷ Đỏ phối hợp chặt hơn về rào chắn, lối đi, lực lượng y tế, vì an toàn đám đông ngày càng được coi trọng.
Hiện tượng này cũng ảnh hưởng tới các nước châu Á khác. Khi đội tuyển nhà có thành tích tốt, nhiều nơi dựng màn hình lớn ở quảng trường để người dân xem chung. Ở Việt Nam, những buổi xem chung và đi bão mừng chiến thắng có điểm tương đồng, nhưng cũng có những khác biệt riêng, được bàn trong các bài về cổ động viên Việt Nam.
Điều gì làm nên thành công của năm 2002
- Một biểu tượng đơn giản: chiếc áo đỏ. Không cần vé, không cần thẻ hội viên, ai mặc áo đỏ là một phần của đội cổ vũ.
- Một tiếng hô dễ thuộc, hợp với mọi lứa tuổi.
- Không gian công cộng được mở ra: màn hình lớn, quảng trường, đường phố được chính quyền cho phép và tổ chức.
- Tổ chức từ cộng đồng: Quỷ Đỏ khởi xướng, nhưng hàng triệu người tự nguyện tham gia.
- Niềm vui chung lớn: đội tuyển chủ nhà làm được điều chưa từng có.
Góc nhìn hôm nay: tham gia một buổi cổ vũ đường phố an toàn
Nếu bạn ở Hàn Quốc vào mùa World Cup, hoặc tham gia một buổi xem chung ở bất cứ đâu, vài điều nên nhớ:
- Đến sớm và nhớ lối ra. Khi đám đông dày lên, hãy biết mình sẽ rời đi theo hướng nào.
- Nghe hướng dẫn của ban tổ chức, cảnh sát, tình nguyện viên, nhất là khi họ yêu cầu dừng dòng người vào khu đã đầy.
- Đi cùng trẻ nhỏ thì đứng ở rìa, không vào giữa khu đông nhất, và dặn trẻ điểm hẹn nếu bị lạc.
- Mang túi rác và mang rác của mình về.
- Về nhà an toàn: đã uống rượu bia thì không lái xe, và nếu đi xe máy thì đội mũ bảo hiểm, tuân thủ luật giao thông.
Phần khoa học về an toàn đám đông nói chung được bàn kỹ ở các bài chuyên đề khác trong hệ. Muốn tìm hiểu thêm về năm 2002, bạn có thể tìm các phóng sự ảnh của báo Hàn Quốc như Yonhap, các phim tư liệu về World Cup 2002, và trang chính thức của Liên đoàn Bóng đá Hàn Quốc (KFA).
Câu hỏi thường gặp
Quỷ Đỏ Hàn Quốc là gì?
Quỷ Đỏ (Red Devils) là hội cổ động viên chính thức của đội tuyển bóng đá Hàn Quốc, hình thành giữa thập niên 1990 từ các cộng đồng người hâm mộ trên mạng. Hội nổi tiếng với áo đỏ, tiếng hô Dae-han-min-guk và các buổi cổ vũ đường phố từ World Cup 2002.
Hàn Quốc đứng thứ mấy ở World Cup 2002?
Hàn Quốc đứng thứ tư. Đội thắng Ý ở vòng 16 đội, thắng Tây Ban Nha ở tứ kết sau loạt sút luân lưu, thua Đức 0–1 ở bán kết và thua Thổ Nhĩ Kỳ ở trận tranh hạng ba.
Dae-han-min-guk nghĩa là gì?
"Dae-han-min-guk" là tên nước Hàn Quốc trong tiếng Hàn, nghĩa là "Đại Hàn Dân Quốc". Cổ động viên hô năm âm tiết này rồi vỗ tay năm tiếng theo nhịp hai – ba.
Cổ vũ đường phố ở Hàn Quốc diễn ra ở đâu?
Trung tâm là khu Gwanghwamun và quảng trường trước Toà thị chính Seoul, nơi dựng màn hình lớn. Cảnh tượng tương tự diễn ra ở nhiều thành phố khác, và trở thành truyền thống ở các kỳ World Cup sau năm 2002.
Bao nhiêu người cổ vũ đường phố ở Hàn Quốc năm 2002?
Báo chí Hàn Quốc thời đó ước tính hàng triệu người trên cả nước ra đường cổ vũ trong những trận cuối của đội tuyển. Con số chính xác khó kiểm chứng vì đám đông trải khắp nhiều thành phố.
