Hinchada là cộng đồng cổ động viên của một đội bóng ở Argentina, và điều làm hinchada nổi tiếng khắp thế giới là họ hát gần như không ngớt suốt chín mươi phút, nhảy theo nhịp trống bombo, dưới những dải băng rôn treo dọc khán đài. La Bombonera, sân của Boca Juniors ở Buenos Aires, là biểu tượng của văn hoá này: khán đài dốc đứng, sát sân, và khi đông người nhảy cùng lúc, người ta nói cả sân như rung lên. Phía sau tiếng hát ấy còn có "barra brava", nhóm cổ động viên cứng rắn với cả mặt sáng lẫn mặt tối.
Chữ "hincha" từ đâu ra
Ở vùng sông La Plata (Argentina và Uruguay), người cổ vũ gọi là "hincha", cộng đồng cổ vũ là "hinchada". Chữ này gốc từ động từ "hinchar", nghĩa là bơm phồng, làm căng. Một giai thoại phổ biến ở Uruguay kể rằng đầu thế kỷ 20, người phụ trách bơm bóng của câu lạc bộ Nacional ở Montevideo nổi tiếng vì hò hét cổ vũ rất to bên đường biên, và người ta gọi những ai cổ vũ như ông là "hincha", người "bơm hơi". Đây là chuyện kể dân gian được nhắc nhiều, chưa hẳn là nguồn gốc duy nhất của từ.
La Bombonera: khán đài như một chiếc hộp
Sân chính thức mang tên Estadio Alberto J. Armando, nằm ở khu La Boca, khu cảng cũ của Buenos Aires với những ngôi nhà tôn sơn nhiều màu. Sân khánh thành năm 1940. Cái tên "La Bombonera" (hộp kẹo sô-cô-la) đến từ hình dáng: ba phía khán đài cao, dốc, khép kín; phía thứ tư gần như thẳng đứng, là một khối lô ghế nhiều tầng mỏng, vì sân bị bó trong khu đất hẹp giữa các con phố.
Vì sao sân "rung"
Khán đài La Bombonera rất dốc và rất gần đường biên. Khi hàng chục nghìn người nhảy theo nhịp, kết cấu khán đài dao động thấy rõ. Cổ động viên Boca có một câu nói nổi tiếng, đại ý: "La Bombonera không rung, nó đập", như một trái tim. Với đội khách, cảm giác đứng dưới những bức tường người dựng đứng, nghe tiếng hát dội xuống từ ba phía, là một trong những trải nghiệm đáng sợ nhất của bóng đá Nam Mỹ.
Một khán đài Argentina gồm những gì
| Thành phần | Mô tả |
|---|---|
| Bombo | Trống lớn đeo trước bụng, đánh bằng dùi, thường kèm chũm chọe nhỏ; là nhịp chính của khán đài |
| Kèn trumpet | Chơi giai điệu cho khán đài hát theo, nhất là phần dạo đầu bài hát |
| Trapos | Băng rôn vải dài treo trên lan can, mang tên nhóm, khu phố, câu khẩu hiệu |
| Tirantes | Những dải vải dài căng dọc từ trên xuống dưới khán đài, tạo thành "rèm" sọc màu |
| Giấy | Giấy vụn, cuộn giấy tung lên khi đội ra sân |
| Bài hát (cantitos) | Giai điệu mượn từ nhạc rock Argentina, cumbia, nhạc lễ hội murga; lời đặt lại về đội, về khu phố |
Hát gần như không ngớt
Điểm khác biệt lớn nhất của khán đài Argentina so với nhiều nơi là thời lượng. Ở nhiều sân châu Âu, khán đài hát theo đợt, lắng xuống rồi lại bùng lên. Ở Argentina, khu barra và khu đứng phía sau khung thành gần như hát liên tục từ trước khi đội ra sân tới tiếng còi cuối, kể cả khi đội đang thua. Bài hát nối bài hát, do người dẫn và tiếng bombo điều khiển.
Bạn cũng sẽ thấy cả khán đài nhảy lên cùng lúc theo nhịp trống. Nhiều bài hát có đoạn yêu cầu mọi người nhảy, và ai không nhảy thì bị coi như "không phải người của mình". Đây là một trong những lý do khiến khán đài dốc như La Bombonera dao động.
Giai điệu từ rock và murga
Giai điệu bài hát khán đài Argentina thường mượn từ các ca khúc rock Argentina nổi tiếng, nhạc cumbia, và truyền thống murga, một kiểu diễn xướng đường phố của Carnival vùng La Plata với trống bombo làm chủ đạo. Vì vậy, người Argentina nghe một bài hát khán đài thường nhận ra ngay "gốc" của nó. Bài cổ vũ ở đây cũng hay nói về khu phố, về tình yêu với màu áo "dù thắng hay thua", và về sự trung thành vô điều kiện.
Barra brava: mặt sáng và mặt tối
"Barra brava" là nhóm cổ động viên cứng rắn nhất của mỗi câu lạc bộ, thường đứng ở trung tâm khán đài sau khung thành, mang trống, treo băng rôn và dẫn bài hát. Nhóm của Boca được gọi là "La 12" (số 12), ý nói "cầu thủ thứ mười hai".
Barra brava tạo ra phần lớn không khí bạn thấy trên truyền hình. Nhưng các nhà báo, nhà nghiên cứu và tổ chức phi chính phủ ở Argentina đã ghi nhận nhiều mặt tối nghiêm trọng:
- Bạo lực: ẩu đả giữa các barra, và cả xung đột nội bộ tranh quyền lãnh đạo nhóm, đã gây ra nhiều cái chết trong nhiều thập kỷ.
- Kinh doanh quanh sân: một số barra bị cáo buộc kiểm soát việc bán vé, gửi xe, bán hàng quanh sân.
- Quan hệ với quyền lực: báo chí Argentina nhiều lần viết về mối liên hệ giữa thủ lĩnh barra với lãnh đạo câu lạc bộ và chính trị địa phương.
Những vấn đề này nghiêm trọng tới mức năm 2013, sau một vụ cổ động viên thiệt mạng, Argentina cấm cổ động viên đội khách vào sân ở các giải quốc nội. Lệnh cấm kéo dài nhiều năm và là đề tài tranh luận liên tục. Một hệ quả: rất nhiều trận ở Argentina chỉ có khán giả đội nhà, nên khán đài toàn một màu và toàn một tiếng hát.
Bạn nên nhớ: phần lớn người trên khán đài Argentina là những người hâm mộ bình thường, đi cùng gia đình, bạn bè, hát vì yêu đội bóng. Barra là một nhóm nhỏ trong cộng đồng lớn đó.
Bảng so sánh: hinchada Argentina, torcida Brazil, ultras Ý
| Mặt | Argentina | Brazil | Ý |
|---|---|---|---|
| Nhạc cụ chính | Bombo, trumpet | Dàn trống kiểu samba | Trống, loa của capo |
| Nhịp hát | Gần như liên tục, nhảy cùng lúc | Theo đợt, nhịp vui kiểu lễ hội | Theo đợt, có bài dài |
| Trang trí đặc trưng | Trapos, tirantes | Bandeirão (cờ khổng lồ) | Tifo vải, striscione |
| Nhóm cứng rắn | Barra brava | Torcida organizada | Ultras |
Góc nhìn hôm nay: đi xem ở La Bombonera
- Vé rất khó mua vì phần lớn chỗ dành cho hội viên câu lạc bộ. Hãy tìm hiểu kênh chính thức và cẩn thận với vé chợ đen, vé giả.
- Bảo tàng câu lạc bộ (Museo de la Pasión Boquense) nằm ngay tại sân, mở cửa cả những ngày không có trận, là cách dễ nhất để thấy khán đài từ bên trong.
- Khu La Boca với phố Caminito nhiều màu sắc là điểm du lịch nổi tiếng; nên đi ban ngày, theo khu đông người và nghe hướng dẫn của người địa phương về an toàn.
- Ngày có trận, đi và về theo hướng dẫn của ban tổ chức, không mặc màu của đội kình địch.
Muốn tìm hiểu thêm, bạn có thể đọc các phóng sự về khán đài Argentina trên báo lớn như The Guardian hay BBC, và tìm hiểu các tổ chức phi chính phủ Argentina theo dõi bạo lực bóng đá. Về kình địch Boca Juniors – River Plate, bạn có thể đọc ở các wiki khác trong hệ chuyên về đối thủ và bóng đá.
Câu hỏi thường gặp
Hinchada là gì?
Hinchada là từ tiếng Tây Ban Nha vùng La Plata chỉ cộng đồng cổ động viên của một đội. Người cổ vũ được gọi là "hincha". Hinchada Argentina nổi tiếng vì hát gần như liên tục suốt trận theo nhịp trống bombo.
Vì sao sân Boca Juniors gọi là La Bombonera?
"La Bombonera" nghĩa là hộp kẹo sô-cô-la, gọi theo hình dáng sân: ba phía khán đài cao, dốc, khép kín, phía thứ tư gần như thẳng đứng vì sân bị bó trong khu đất hẹp. Tên chính thức là Estadio Alberto J. Armando, khánh thành năm 1940.
Barra brava là gì?
Barra brava là nhóm cổ động viên cứng rắn nhất của mỗi câu lạc bộ ở Argentina, dẫn bài hát và mang trống, băng rôn. Một số barra gắn với bạo lực, kinh doanh vé và các hoạt động bị pháp luật điều tra.
Vì sao ở Argentina không có cổ động viên đội khách?
Năm 2013, sau một vụ cổ động viên thiệt mạng, Argentina cấm cổ động viên đội khách vào sân ở các giải quốc nội để giảm bạo lực. Lệnh cấm kéo dài nhiều năm và vẫn gây tranh luận.
Bombo là gì?
Bombo là trống lớn đeo trước bụng, đánh bằng dùi, thường kèm chũm chọe nhỏ. Đây là nhạc cụ giữ nhịp chính trên khán đài Argentina, bắt nguồn từ truyền thống murga và nhạc dân gian vùng La Plata.