Bóng đá nữ, futsal và bóng chuyền là ba môn mà đội tuyển Việt Nam thường thi đấu tốt ở khu vực nhưng khán đài trong nước lại thưa hơn hẳn bóng đá nam. Ở những trận giải quốc nội, khán giả có khi chỉ vài trăm người, phần lớn là gia đình, bạn bè vận động viên và một nhóm người hâm mộ trung thành. Bài này nói về những khán đài ấy: vì sao vắng, người đến sân là ai, cổ vũ mỗi môn có gì khác, và bạn có thể làm gì để những đội ít được chú ý có thêm tiếng hô.
Vì sao khán đài thưa
Không có một nguyên nhân duy nhất. Những lý do thường được nhắc gồm:
- Lịch thi đấu ít được truyền thông: nhiều người không biết giải đang diễn ra, sân ở đâu, mấy giờ đá.
- Thói quen tập trung vào bóng đá nam: sự chú ý, tài trợ, truyền hình dồn vào đội tuyển nam và V-League.
- Sân và nhà thi đấu ở xa trung tâm, giờ thi đấu trùng giờ làm việc.
- Định kiến giới: vẫn có người cho rằng thể thao nữ "không hấp dẫn bằng", một định kiến không đứng vững khi bạn ngồi xem trực tiếp một trận căng thẳng.
Điều thú vị là khi đội tuyển các môn này thi đấu ở giải lớn, sự quan tâm tăng vọt. Kỳ World Cup nữ 2023 là ví dụ rõ nhất: lần đầu tiên đội tuyển nữ Việt Nam dự World Cup, và hàng triệu người theo dõi các trận đấu, nhiều người lần đầu biết tên các cầu thủ nữ.
Khán đài bóng đá nữ
Đội tuyển nhiều danh hiệu, khán đài khiêm tốn
Đội tuyển bóng đá nữ Việt Nam có bề dày thành tích ở khu vực, với nhiều huy chương vàng Đại hội Thể thao Đông Nam Á và các chức vô địch Đông Nam Á. Thế nhưng ở giải vô địch quốc gia nữ, khán đài thường rất thưa. Người đến sân phần lớn là người thân của cầu thủ, đồng nghiệp ở các đội nam, sinh viên các trường thể thao và một nhóm nhỏ người hâm mộ trung thành theo dõi từ nhiều năm.
Cổ vũ thế nào cho đúng
Về cơ bản, cổ vũ bóng đá nữ giống bóng đá nam: hô tên đội, vỗ tay, đánh trống. Nhưng có một điều cần nhấn mạnh: bình luận về kỹ năng, không bình luận về ngoại hình. Những câu đùa về vóc dáng, trang phục hay đời tư của cầu thủ nữ, kể cả với ý "khen", là thiếu tôn trọng và làm các vận động viên khó chịu. Một khán giả tôn trọng cầu thủ nữ là người nhớ tên, số áo và pha bóng của họ.
World Cup nữ 2023 và cộng đồng ở xa
Khi đội tuyển nữ dự World Cup 2023 ở New Zealand, khán đài đội tuyển có sự góp mặt của cộng đồng người Việt và du học sinh tại chỗ. Ở trong nước, nhiều nơi tổ chức xem chung qua màn hình. Đó là lần hiếm hoi bóng đá nữ có được không khí giống những đêm của bóng đá nam.
Khán đài futsal
Futsal là bóng đá trong nhà, mỗi đội năm người, sân nhỏ, trận đấu nhanh. Đội tuyển futsal Việt Nam đã hai lần dự World Cup futsal (năm 2016 ở Colombia và năm 2021 ở Lithuania), cả hai lần đều vào tới vòng 16 đội, thành tích được giới chuyên môn đánh giá cao.
Khán đài futsal có cái hay riêng: vì là nhà thi đấu kín, âm thanh dội lại rất lớn. Vài trăm người có tổ chức có thể tạo không khí như vài nghìn người ở sân ngoài trời. Tiếng trống trong nhà thi đấu vang mạnh, nên người đánh trống cần giữ âm lượng hợp lý để không làm hại thính giác người ngồi gần. Khán giả cũng ngồi rất gần sân, có thể thấy rõ từng pha xử lý chân, từng tình huống chiến thuật.
Giải futsal vô địch quốc gia có lượng khán giả ổn định ở một số nhà thi đấu, nhất là ở TP Hồ Chí Minh, nơi phong trào futsal phát triển sớm. Nhưng nhìn chung, futsal vẫn là môn mà một người hâm mộ mới có thể đến sân, ngồi hàng đầu và cảm thấy mình được chào đón ngay.
Khán đài bóng chuyền
Bóng chuyền là môn có văn hoá cổ vũ rất khác bóng đá. Mỗi trận chia thành nhiều điểm ngắn, giữa các điểm có quãng nghỉ, nên khán giả cổ vũ theo nhịp từng điểm: hô lớn khi đội mình phát bóng, reo hò sau mỗi điểm thắng, vỗ tay theo nhịp khi đội chuẩn bị đỡ bước một.
Ở Việt Nam, bóng chuyền nữ có lượng người hâm mộ đông và trung thành hơn nhiều người nghĩ. Giải bóng chuyền quốc tế VTV Cup được tổ chức hằng năm từ giữa những năm 2000 và thường có khán giả đông ở nhiều địa phương đăng cai. Những năm gần đây, đội tuyển bóng chuyền nữ tiến bộ rõ rệt, thi đấu ở các giải cấp châu lục và quốc tế lớn hơn, kéo theo sự chú ý của khán giả trẻ.
| Môn | Nhịp cổ vũ | Điều nên biết |
|---|---|---|
| Bóng đá nữ | Liên tục như bóng đá nam | Bình luận chuyên môn, không bình luận ngoại hình |
| Futsal | Liên tục, dồn dập, âm thanh dội trong nhà | Giữ âm lượng trống hợp lý; ngồi gần sân, đừng chồm qua rào |
| Bóng chuyền | Theo từng điểm, bùng lên sau mỗi pha kết thúc | Có thể cổ vũ lúc phát bóng; không ném vật thể, không chiếu đèn vào sân |
Những người giữ lửa
Ở mỗi môn ít được chú ý đều có một nhóm người hâm mộ đặc biệt: họ biết tên từng vận động viên, theo đội đi các giải trong nước, lập trang cộng đồng để cập nhật lịch đấu, kết quả, ảnh trận. Nhiều người trong số họ trước đây là vận động viên phong trào của chính môn ấy. Họ là cầu nối giữa vận động viên và công chúng, và nhiều khi là những người duy nhất đánh trống trên khán đài.
Chính vận động viên các môn này thường nói rằng một khán đài nhỏ nhưng nhiệt tình có ý nghĩa rất lớn. Khi bạn thi đấu trước khán đài gần như trống, mỗi tiếng hô gọi tên mình đều được nghe thấy rõ ràng.
Góc nhìn hôm nay: bạn có thể làm gì
- Đi xem một trận trực tiếp: nhiều trận giải quốc nội có vé rất rẻ hoặc miễn phí. Kiểm tra trên trang chính thức của liên đoàn từng môn.
- Đưa con đi cùng: khán đài thưa, không chen lấn, là nơi lý tưởng cho trẻ lần đầu đi xem thể thao, nhất là các bé gái muốn thấy hình mẫu thể thao nữ.
- Nhớ tên vận động viên: hô tên một cầu thủ cụ thể có ý nghĩa hơn nhiều so với tiếng reo chung chung.
- Chia sẻ lịch thi đấu: một bài đăng đơn giản trên mạng xã hội có thể giúp vài người khác biết mà đến sân.
- Theo dõi cả khi đội thua: sự trung thành của khán giả không nên chỉ xuất hiện khi có huy chương.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bóng đá nữ Việt Nam ít khán giả?
Lịch thi đấu ít được truyền thông, sự chú ý dồn vào bóng đá nam, sân ở xa trung tâm và định kiến giới là những lý do thường được nhắc. Sự quan tâm tăng mạnh khi đội tuyển dự giải lớn như World Cup nữ 2023.
Đội tuyển futsal Việt Nam từng dự World Cup chưa?
Có. Đội tuyển futsal Việt Nam đã dự World Cup futsal năm 2016 ở Colombia và năm 2021 ở Lithuania, cả hai lần đều vào tới vòng 16 đội.
Cổ vũ bóng chuyền khác cổ vũ bóng đá thế nào?
Bóng chuyền chia thành nhiều điểm ngắn, nên khán giả cổ vũ theo từng điểm: hô khi phát bóng, reo sau mỗi điểm thắng, vỗ tay theo nhịp. Bóng đá thì cổ vũ liên tục suốt trận.
Xem bóng chuyền VTV Cup ở đâu?
VTV Cup được tổ chức hằng năm, địa điểm thay đổi theo từng năm tuỳ địa phương đăng cai. Bạn nên theo dõi thông báo của ban tổ chức và Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam để biết lịch và cách mua vé.
Có nên đưa trẻ đi xem bóng đá nữ, futsal không?
Rất nên. Khán đài thường không đông, ít chen lấn, trẻ có thể ngồi gần sân và xem rõ. Với nhà thi đấu futsal, âm thanh dội lớn nên bạn có thể mang theo bịt tai cho trẻ nhỏ.