Cổ động viên Việt Nam theo đội tuyển ra nước ngoài theo hai dòng chính: những đoàn bay từ trong nước sang (thường đi theo tour được tổ chức cho các trận lớn), và cộng đồng người Việt, du học sinh, người lao động đang sống ngay tại nước chủ nhà. Từ trận chung kết AFF Cup 2008 ở Bangkok tới các trận ở Kuala Lumpur, Manila, Dubai hay Doha, khán đài đội khách của Việt Nam có khi chỉ vài trăm người, có khi lên tới hàng nghìn. Bài này kể về những chuyến cổ vũ sân khách: ai đi, đi thế nào, gặp chuyện gì, và cần chuẩn bị gì nếu bạn muốn đi một lần.
Hai dòng khán giả trên khán đài sân khách
Đoàn từ trong nước
Khi đội tuyển vào chung kết một giải khu vực, nhu cầu sang nước bạn xem trực tiếp tăng vọt. Các công ty lữ hành thường mở tour trọn gói gồm vé máy bay, khách sạn, xe đưa đón và vé trận đấu. Một số hội cổ động viên tự tổ chức đoàn riêng, mang theo trống, băng rôn và áo đồng phục. Phần lớn người đi theo đoàn là những người đã quen đi sân trong nước, coi một chuyến sân khách là "món quà" cho nhiều năm cổ vũ.
Cộng đồng tại chỗ
Dòng thứ hai thường đông hơn mà ít được nhắc: người Việt đang sống ở nước sở tại. Ở các nước Đông Nam Á, đó là người lao động, du học sinh, gia đình kinh doanh. Ở Trung Đông, đó là người Việt làm việc tại các thành phố lớn. Ở những giải xa hơn như World Cup nữ 2023 tổ chức ở New Zealand, cộng đồng người Việt và du học sinh tại chỗ là phần chính của khán đài đội tuyển. Họ không cần vé máy bay, nhưng thường phải xin nghỉ làm, đi xa nhiều giờ để đến sân.
Những chuyến sân khách được nhắc nhiều
| Thời điểm | Nơi | Dịp | Điều đáng nhớ ở phía khán đài |
|---|---|---|---|
| 12/2008 | Bangkok (Thái Lan) | Chung kết lượt đi AFF Cup | Một nhóm nhỏ khán giả Việt giữa sân lớn của chủ nhà, mở đầu cho chức vô địch |
| 1/2018 | Thường Châu (Trung Quốc) | Giải U23 châu Á | Một số người hâm mộ sang tận nơi giữa trời tuyết; phần lớn cả nước theo dõi qua truyền hình |
| 12/2018 | Kuala Lumpur (Malaysia) | Chung kết lượt đi AFF Cup | Nhiều đoàn cổ động viên đi theo tour, khu khán giả đội khách đông hơn hẳn các lần trước |
| 12/2019 | Manila (Philippines) | Bóng đá nam Đại hội Thể thao Đông Nam Á | Du học sinh và người Việt tại Philippines góp mặt đông |
| 1/2019 và 1/2024 | UAE và Qatar | Asian Cup | Cộng đồng người Việt làm việc ở Trung Đông tạo nên khán đài đội tuyển |
| 7/2023 | New Zealand | World Cup nữ | Lần đầu đội tuyển nữ dự World Cup, cộng đồng người Việt tại chỗ đến sân |
Bảng trên không đầy đủ, và số người cụ thể ở từng trận rất khó kiểm chứng. Những gì chắc chắn là xu hướng: từ sau 2018, số người Việt sẵn sàng đi nước ngoài để xem đội tuyển tăng rõ rệt.
Cảm giác ngồi ở khán đài đội khách
Người từng đi sân khách thường kể lại những cảm giác khá giống nhau. Đầu tiên là bị lấn át: một khu vài trăm hay vài nghìn người giữa một sân mấy chục nghìn khán giả chủ nhà, tiếng hô của mình như bị nuốt mất. Ở một số sân lớn trong khu vực, áp lực từ khán đài chủ nhà rất mạnh, và cầu thủ lẫn khán giả đội khách đều cảm nhận rõ.
Thứ hai là gắn kết: những người không quen nhau ở Việt Nam bỗng thành đồng đội. Họ chia nhau nước uống, chung một lá cờ, hát chung một bài. Khi đội tuyển ghi bàn, góc khán đài nhỏ ấy vỡ òa, và cầu thủ thường chạy về phía đó để ăn mừng. Đó là khoảnh khắc người đi sân khách nhớ nhất.
Thứ ba là trách nhiệm: ở nước ngoài, mỗi khán giả là một phần hình ảnh của Việt Nam. Hành vi của một người có thể lên báo nước bạn với dòng chữ "cổ động viên Việt Nam".
Những rủi ro và chuyện không vui
Đi sân khách không phải lúc nào cũng êm. Một số chuyện từng xảy ra hoặc thường được cảnh báo:
- Vé: vé dành cho đội khách có hạn; vé mua ngoài kênh chính thức có thể là vé giả hoặc vé ở khu chủ nhà, khiến bạn bị từ chối vào hoặc ngồi giữa khán giả đối phương.
- Căng thẳng với khán giả chủ nhà: ở một số trận mang tính kình địch trong khu vực, đã có những lúc khán giả hai bên va chạm lời qua tiếng lại, có trận phải nhờ an ninh can thiệp.
- Luật nước sở tại: mỗi nước có quy định riêng về rượu bia, pháo sáng, cờ và băng rôn trong sân. Vi phạm ở nước ngoài có thể bị phạt nặng, bị trục xuất.
- Đi lạc, mất giấy tờ: sân lớn, đông người, ngôn ngữ lạ khiến việc lạc đoàn, mất hộ chiếu, điện thoại không hiếm.
Nếu bạn muốn đi một lần: chuẩn bị thế nào
- Theo dõi thông báo vé chính thức: Liên đoàn Bóng đá Việt Nam thường thông báo cách phân phối vé cho cổ động viên đội khách ở các trận quan trọng. Ưu tiên kênh này hoặc tour có hợp đồng rõ ràng.
- Kiểm tra giấy tờ: hộ chiếu còn hạn đủ lâu, thị thực nếu nước đến yêu cầu. Chụp ảnh hộ chiếu lưu trong điện thoại và gửi cho người thân.
- Mua bảo hiểm du lịch: chi phí y tế ở nước ngoài có thể rất cao.
- Đọc quy định của sân: đồ được mang, đồ cấm, kích thước băng rôn, giờ mở cửa. Trang chính thức của ban tổ chức thường có đủ.
- Ngồi đúng khu đội khách: đây là cách an toàn nhất, vừa có không khí, vừa có an ninh riêng.
- Hẹn điểm gặp với nhóm: chọn một điểm dễ nhận ra bên ngoài sân để tập trung nếu lạc nhau.
- Tôn trọng chủ nhà: đứng nghiêm khi quốc ca nước bạn vang lên, không đáp trả khiêu khích, không xúc phạm.
- Về khách sạn an toàn: sau trận, đi theo đoàn, tránh khu đông khán giả chủ nhà nếu trận đấu căng thẳng.
Người Việt ở nước ngoài: khán đài không cần máy bay
Những năm gần đây, hình ảnh du học sinh Việt Nam trên khán đài đội tuyển ở nước ngoài trở nên quen thuộc. Các hội sinh viên, hội người Việt ở nhiều thành phố chủ động lập nhóm mua vé, may cờ, tập trung trước trận. Với cầu thủ, thấy những gương mặt đồng hương giữa đất khách là một nguồn động viên lớn; nhiều cầu thủ đã cúi chào hoặc đi về phía khán đài ấy sau trận như một lời cảm ơn.
Với chính cộng đồng ở xa, trận đấu của đội tuyển là dịp hiếm hoi để họ được hô to hai chữ "Việt Nam" giữa nơi mình sống. Không ít người phải đổi ca, xin nghỉ, đi tàu xe nhiều giờ chỉ để có mặt chín mươi phút. Đó là kiểu cổ vũ không có tiếng đi bão nhưng không kém phần sâu sắc.
Góc nhìn hôm nay: đi để làm đẹp hình ảnh
Khán đài sân khách là nơi người hâm mộ Việt Nam được nhìn bằng con mắt của người nước ngoài. Những hành vi tốt như dọn rác sau trận, tôn trọng quốc ca chủ nhà, chụp ảnh chung với khán giả nước bạn thường được báo chí khu vực khen ngợi. Ngược lại, một hành vi xấu có thể làm lu mờ cả nghìn người cư xử đẹp.
Nếu bạn đang cân nhắc chuyến đi đầu tiên, hãy bắt đầu với một trận ở nước gần như Thái Lan, Malaysia, Lào, Campuchia, nơi chi phí vừa phải và cộng đồng người Việt đông. Đi theo đoàn có tổ chức, ngồi đúng khu, và mang về những bức ảnh mà bạn muốn kể cho con cháu nghe.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao mua vé xem đội tuyển Việt Nam đá sân khách?
Bạn nên theo dõi thông báo của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam và ban tổ chức nước chủ nhà về vé dành cho cổ động viên đội khách. Có thể mua qua tour trọn gói của công ty lữ hành uy tín. Tránh mua vé trôi nổi vì dễ gặp vé giả hoặc vé ở khu chủ nhà.
Cổ vũ sân khách ở nước ngoài có an toàn không?
Phần lớn các trận diễn ra bình thường nếu bạn ngồi đúng khu đội khách và tuân thủ hướng dẫn của ban tổ chức. Một số trận mang tính kình địch có thể căng thẳng, khi đó nên đi theo đoàn và tránh đáp trả khiêu khích.
Có được mang cờ, trống sang sân nước ngoài không?
Tuỳ quy định của từng sân và từng giải. Nhiều sân cho phép cờ, băng rôn có kích thước giới hạn; trống thường phải đăng ký trước. Pháo sáng bị cấm ở hầu hết mọi nơi. Bạn nên đọc kỹ quy định trên trang chính thức của ban tổ chức.
Trận sân khách nào có nhiều cổ động viên Việt Nam nhất?
Không có số liệu chính thức đáng tin cho từng trận. Các trận chung kết AFF Cup ở Bangkok năm 2008 và Kuala Lumpur năm 2018, cùng các trận Asian Cup ở Trung Đông, thường được nhắc là có khán đài Việt Nam đông đảo.
Cần chuẩn bị giấy tờ gì khi đi cổ vũ ở nước ngoài?
Bạn cần hộ chiếu còn hạn, thị thực nếu nước đến yêu cầu, vé trận đấu và nên có bảo hiểm du lịch. Hãy chụp ảnh hộ chiếu lưu trong điện thoại và ghi số liên lạc của cơ quan đại diện Việt Nam tại nước đó.