Bộ "trang phục" quen thuộc của người cổ vũ đội tuyển Việt Nam gồm áo đỏ, băng đô hoặc khăn quàng, cờ cầm tay, vẽ mặt, và với các nhóm có tổ chức thì thêm băng rôn lớn căng trên khán đài. Màu đỏ phủ kín khán đài là hình ảnh nhận diện của khán giả Việt Nam trong khu vực, nhất là từ sau AFF Cup 2008 và mùa đông 2018. Bài này đi qua từng món đạo cụ: chúng xuất hiện từ khi nào, dùng thế nào cho đẹp và an toàn, và những quy định bạn nên biết trước khi mang vào sân.
Vì sao khán đài Việt Nam là một biển màu đỏ
Màu áo sân nhà truyền thống của đội tuyển Việt Nam là màu đỏ, trùng với màu nền quốc kỳ. Khi khán giả mặc áo đỏ, họ vừa mặc màu của đội, vừa mặc màu của đất nước. Đó là lý do áo đỏ trở thành "đồng phục không ai quy định" của người đi cổ vũ, từ khán đài sân Mỹ Đình tới dòng người đi bão.
Trước năm 2008, khán giả mặc áo đỏ đã có nhưng chưa đồng loạt. Từ cơn sốt AFF Cup 2008, áo thun đỏ in hình ngôi sao vàng bán khắp các chợ, các hàng rong quanh sân. Đến năm 2018, khi U23 Việt Nam tạo nên mùa đông đáng nhớ, gần như nhà nào có người đi bão cũng có ít nhất một chiếc áo đỏ. Một khán đài toàn màu đỏ không chỉ đẹp trên truyền hình mà còn gửi thông điệp tới cầu thủ: cả khán đài là một khối.
Những món đạo cụ quen thuộc
| Đạo cụ | Cách dùng phổ biến | Lưu ý |
|---|---|---|
| Áo đỏ | Áo đấu chính hãng, áo cổ động in sẵn hoặc áo thun đỏ trơn | Chọn vải thoáng nếu trận đá ban ngày; áo chính hãng có tem của nhà cung cấp |
| Băng đô, khăn quàng | Đeo trán, quàng cổ, giơ cao khi hát | Khăn quàng giơ cao đồng loạt tạo hiệu ứng đẹp trên khán đài |
| Cờ cầm tay | Vẫy khi đội vào sân, khi ghi bàn | Cán cờ ở nhiều sân phải là loại mềm, không dùng cán kim loại dài |
| Vẽ mặt | Vẽ cờ, ngôi sao, sọc màu lên má, trán | Dùng màu vẽ mặt chuyên dụng, không dùng sơn thường |
| Nón lá vẽ cờ | Đội che nắng, vừa là đạo cụ đặc trưng Việt Nam | Có thể bị nhắc nếu che tầm nhìn người phía sau |
| Băng rôn | Căng ở lan can hoặc giơ cao, gửi thông điệp tới cầu thủ | Nhiều sân giới hạn kích thước, nội dung; một số phải đăng ký |
| Đèn điện thoại | Bật đồng loạt giờ nghỉ hoặc sau bàn thắng | Không chiếu đèn vào mặt cầu thủ, đặc biệt thủ môn |
Vẽ mặt: đẹp nhưng phải đúng cách
Vẽ cờ lên má là thói quen phổ biến đến mức quanh các sân lớn, ngày có trận luôn có người ngồi vẽ mặt cho khách. Đây là món đạo cụ gần với cơ thể nhất nên cần cẩn thận nhất:
- Chỉ dùng màu vẽ mặt chuyên dụng (loại dành cho da, có ghi rõ nguồn gốc). Sơn acrylic, sơn dầu, bút lông dầu không dành cho da và có thể gây kích ứng.
- Thử trước trên một vùng da nhỏ, nhất là với trẻ em và người có làn da nhạy cảm. Nếu thấy ngứa, đỏ, rát thì rửa ngay.
- Tránh vùng quanh mắt và môi. Trận đấu ban ngày, mồ hôi chảy làm màu loang vào mắt rất khó chịu.
- Dùng cọ, bút vẽ sạch; nếu vẽ ở hàng rong quanh sân, bạn có quyền yêu cầu cọ sạch hoặc tự mang theo.
- Tẩy trang bằng nước ấm và sữa rửa mặt nhẹ ngay khi về nhà, đừng để qua đêm.
Nếu da có biểu hiện bất thường kéo dài sau khi rửa sạch, bạn nên đi khám da liễu thay vì tự bôi thuốc.
Băng rôn: thông điệp trên khán đài
Băng rôn là cách khán đài "nói" với cầu thủ, với đối thủ và với ống kính truyền hình. Ở Việt Nam, băng rôn đội tuyển thường mang lời động viên, tên cầu thủ, lời cảm ơn ban huấn luyện, hoặc lời chào từ một địa phương, một hội cổ động viên. Những tấm băng rôn đẹp thường có đặc điểm:
- Ngắn: ống kính truyền hình chỉ lướt qua vài giây; câu càng ngắn càng dễ đọc.
- Chữ to, màu tương phản: chữ vàng trên nền đỏ, trắng trên nền xanh đọc rõ từ xa.
- Mang thông điệp tích cực: động viên đội mình, không xúc phạm đối thủ.
- Bền và gọn: vải nhẹ, mép may chắc, có dây buộc; không dùng thanh kim loại.
Các nhóm cổ động viên lớn còn làm tifo, những bức tranh khổng lồ phủ cả một mảng khán đài. Tifo ở Việt Nam quy mô còn nhỏ so với châu Âu nhưng ngày càng được đầu tư. Cách làm tifo có bài riêng trong mục Văn hoá khán đài thế giới.
Những gì băng rôn không được có
Điều lệ các giải và quy định của sân đều cấm băng rôn có nội dung xúc phạm, phân biệt vùng miền, chủng tộc, giới tính, nội dung chính trị, quảng cáo không được phép. Băng rôn vi phạm có thể bị tịch thu ở cổng hoặc bị yêu cầu hạ xuống giữa trận, và đội nhà có thể bị kỷ luật. Viết gì lên băng rôn là trách nhiệm của người giơ nó.
Áo chính hãng, áo cổ động và câu chuyện lựa chọn
Người hâm mộ có nhiều lựa chọn áo: áo đấu chính hãng do nhà cung cấp trang phục của đội tuyển phát hành, áo cổ động in sẵn bán đại trà, hay áo thun đỏ tự in. Mỗi lựa chọn đều có lý do của nó. Áo chính hãng là cách ủng hộ trực tiếp nguồn thu cho bóng đá. Áo cổ động phổ biến giúp ai cũng có thể mặc màu đỏ. Điều đáng tránh là áo giả mạo nhãn hiệu, vừa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, vừa thường kém chất lượng vải.
Với trẻ em, nên chọn áo vải mềm, thoáng, size rộng một chút để thoải mái khi nhảy, hát. Mùa nắng, áo đỏ hấp nhiệt nhiều hơn áo màu sáng, nên kết hợp mũ, nón và uống đủ nước.
Những đạo cụ không nên mang
- Pháo sáng, pháo khói, pháo nổ: bị cấm tuyệt đối ở mọi sân, gây nguy hiểm cho người xung quanh và khiến đội nhà bị phạt.
- Cán cờ kim loại, gậy cứng: có thể bị coi là vật nguy hiểm, bị giữ ở cổng.
- Đèn laser: chiếu vào mắt cầu thủ là hành vi bị cấm và bị xử phạt nghiêm.
- Còi hơi công suất lớn, loa kích âm: nhiều sân hạn chế vì gây hại thính giác người ngồi gần.
- Chai thuỷ tinh, lon kim loại: thường bị cấm mang vào vì có thể thành vật ném.
Danh sách đầy đủ những thứ không được mang vào sân có bài riêng trong mục Đi xem trận.
Góc nhìn hôm nay: đạo cụ sau trận đi đâu
Một mặt ít được nói là rác. Sau mỗi trận lớn, khán đài và đường phố quanh sân ngập cờ giấy, băng đô rơi, chai nước, túi nilon. Một số nhóm cổ động viên Việt Nam đã học theo hình ảnh khán giả Nhật Bản, tự dọn chỗ ngồi sau trận ở các giải quốc tế. Bạn có thể làm điều nhỏ hơn: giữ lại cờ, khăn, băng đô để dùng trận sau; mang túi nhỏ để gom rác chỗ mình ngồi.
Một chiếc khăn quàng đi cùng bạn qua nhiều trận, nhiều năm sẽ trở thành kỷ vật có câu chuyện. Nhiều người hâm mộ lâu năm giữ những chiếc áo đỏ cũ từ năm 2008, 2018 như giữ một cuốn nhật ký. Đó là đạo cụ đẹp nhất: thứ còn lại sau khi tiếng reo đã tắt.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cổ động viên Việt Nam mặc áo đỏ?
Màu áo sân nhà truyền thống của đội tuyển Việt Nam là màu đỏ, trùng với màu nền quốc kỳ. Mặc áo đỏ vừa là mặc màu của đội, vừa thể hiện tình yêu đất nước. Thói quen này phổ biến mạnh từ AFF Cup 2008.
Vẽ mặt cổ vũ dùng màu gì cho an toàn?
Nên dùng màu vẽ mặt chuyên dụng dành cho da, có nguồn gốc rõ ràng. Không dùng sơn acrylic, sơn dầu hay bút lông dầu. Hãy thử trước trên vùng da nhỏ và tẩy sạch ngay khi về nhà.
Có được mang băng rôn vào sân Mỹ Đình không?
Thường là được, nhưng phải tuân thủ quy định của ban tổ chức về kích thước, chất liệu và nội dung. Băng rôn xúc phạm, kỳ thị hay có nội dung chính trị bị cấm. Các trận lớn có thể yêu cầu đăng ký trước.
Những đồ cổ vũ nào bị cấm mang vào sân?
Pháo sáng, pháo khói, pháo nổ, đèn laser, vật kim loại sắc nhọn, chai thuỷ tinh là những thứ bị cấm ở hầu hết các sân. Cán cờ cứng dài và loa công suất lớn cũng có thể bị giữ lại ở cổng.
Mua áo đấu đội tuyển Việt Nam chính hãng ở đâu?
Áo chính hãng được bán qua nhà cung cấp trang phục chính thức của đội tuyển và các cửa hàng, kênh bán hàng được họ uỷ quyền. Bạn nên kiểm tra tem nhãn và tránh mua áo giả mạo nhãn hiệu.