Xem trận dưới nắng nóng, bạn cần uống nước đều từ trước khi tới sân, che đầu, mặc áo sáng màu thoáng khí và biết nhận ra dấu hiệu kiệt sức do nóng: chóng mặt, buồn nôn, đau đầu, mệt lả. Gặp mưa, áo mưa mỏng là đủ cho mưa thường; nhưng khi có sấm sét, khán đài hở là nơi không an toàn và bạn phải làm theo hướng dẫn của ban tổ chức. Người có dấu hiệu say nắng — lú lẫn, ngất, da nóng bừng — cần được đưa tới trạm y tế hoặc gọi cấp cứu 115 ngay.
Vì sao khán đài nóng hơn bạn nghĩ
Ngồi trên khán đài không có mái vào buổi chiều mùa hè, bạn chịu nắng từ ba phía: nắng chiếu trực tiếp từ trên, hơi nóng hắt lên từ bậc bê tông đã hấp nhiệt cả ngày, và hơi nóng từ hàng nghìn người ngồi sát nhau. Thêm vào đó là việc bạn đứng lên ngồi xuống, hò hét, vỗ tay — tức là vận động khá nhiều mà không để ý.
Lịch thi đấu bóng đá Việt Nam có không ít trận đá vào cuối chiều trong mùa nắng. Nhiều người tới sân từ đầu giờ chiều để giữ chỗ, xếp hàng, nghĩa là ngồi ngoài nắng một, hai tiếng trước khi trận bắt đầu. Đó là lúc cơ thể mất nước dần mà bạn không thấy khát, vì đang mải vui.
Trước trận: chuẩn bị cho ngày nóng
- Uống nước từ sớm. Uống đều trong buổi sáng và trước khi đi, đừng đợi khát. Nước lọc là đủ; người ra nhiều mồ hôi có thể dùng thêm nước có chút muối khoáng.
- Ăn bữa nhẹ, đủ chất trước khi tới sân. Bụng đói dễ chóng mặt hơn dưới nắng.
- Mặc áo sáng màu, vải thoáng. Áo đấu thể thao thường thoát mồ hôi tốt.
- Mũ và kem chống nắng. Mũ lưỡi trai vừa đủ che, không chắn người phía sau. Bôi kem lên mặt, gáy, cánh tay.
- Kiểm dự báo thời tiết sáng ngày đi để biết nên mang áo mưa hay không, nắng gắt tới mức nào.
- Chọn khán đài có mái khi mua vé, nếu bạn biết trận đá dưới nắng và bạn hoặc người đi cùng chịu nóng kém.
Đồ uống có cồn làm cơ thể mất nước nhanh hơn, không giúp bạn mát. Ngày nắng nóng càng nên tránh. Và đã uống rượu bia thì không lái xe về.
Trong trận: giữ mát trên khán đài
Quy định mang nước vào sân mỗi trận một khác, có nơi cho chai nhựa bỏ nắp, có nơi bán nước bên trong. Dù cách nào, hãy uống từng ngụm đều đặn, đặc biệt vào giờ nghỉ giữa hiệp. Vài mẹo nhỏ:
- Làm ướt khăn quàng cổ hoặc khăn tay bằng nước rồi quàng lên gáy.
- Dùng quạt giấy hoặc quạt cầm tay — vừa quạt mát vừa phất cổ vũ.
- Khi đội nhà không tấn công, ngồi xuống nghỉ thay vì đứng suốt.
- Giờ nghỉ giữa hiệp, đi vào khu hành lang có bóng râm vài phút.
- Để ý người bên cạnh, nhất là người lớn tuổi và trẻ em: họ có còn đổ mồ hôi, còn tỉnh táo, còn trò chuyện bình thường không.
Nhận ra dấu hiệu nguy hiểm
Các thông tin sức khoẻ dưới đây ở mức phổ thông, không thay cho chẩn đoán của nhân viên y tế. Mục đích chỉ để bạn biết lúc nào cần dừng và lúc nào cần gọi người giúp.
| Tình trạng | Dấu hiệu thường gặp | Bạn làm gì |
|---|---|---|
| Mất nước nhẹ | Khát, khô miệng, mệt, đi tiểu ít | Uống nước, nghỉ trong bóng râm |
| Kiệt sức do nóng | Đổ nhiều mồ hôi, da ẩm lạnh, chóng mặt, buồn nôn, đau đầu, chuột rút, mệt lả | Đưa vào chỗ mát, nới quần áo, uống nước từng ngụm, chườm mát; báo nhân viên y tế của sân. Nếu không đỡ nhanh, coi như cấp cứu |
| Say nắng, sốc nhiệt | Lú lẫn, nói lắp, co giật, ngất, da nóng bừng, có thể khô; thân nhiệt rất cao | Gọi cấp cứu 115 và báo nhân viên y tế ngay; đưa vào chỗ mát, làm mát cơ thể trong lúc chờ; không cho người đang lơ mơ uống nước |
Sốc nhiệt là cấp cứu thật sự. Đừng chờ "để xem có đỡ không". Trận đông khán giả thường có lực lượng y tế túc trực; hãy báo nhân viên an ninh hoặc ban tổ chức gần nhất để được đưa tới trạm y tế nhanh nhất.
Ai cần cẩn thận hơn
- Trẻ em: cơ thể nóng lên nhanh, không phải lúc nào cũng nói ra là mệt. Quan sát thay vì chờ bé kêu.
- Người cao tuổi: cảm giác khát kém đi, dễ mất nước mà không biết.
- Người có bệnh tim mạch, huyết áp, tiểu đường, bệnh thận, hoặc đang dùng thuốc ảnh hưởng tới việc giữ nước: nên hỏi bác sĩ trước khi ngồi lâu dưới nắng.
- Phụ nữ mang thai.
- Người vừa ốm dậy, mất ngủ, chưa ăn.
Với những người này, trận nắng nóng có thể là trận nên xem ở khán đài có mái, hoặc nên bỏ qua.
Khi trời mưa
Mưa không làm bóng đá dừng lại, và với nhiều cổ động viên, hát vang dưới mưa là kỷ niệm đáng nhớ nhất. Để mưa thành kỷ niệm chứ không thành trận cảm lạnh:
- Áo mưa mỏng gấp gọn, loại trùm cả người. Ô thường bị hạn chế trên khán đài.
- Túi ni lông nhỏ hoặc túi chống nước cho điện thoại, vé, giấy tờ.
- Giày có đế bám. Bậc khán đài ướt rất trơn, nhất là khi lên xuống cầu thang lúc tan trận.
- Áo khô để thay khi về, đặc biệt là trận tối mùa đông ở miền Bắc.
Sấm sét: lúc mưa không còn vui
Khán đài hở, nhất là hàng ghế cao, là nơi trống trải giữa trời. Khi có giông sét, ban tổ chức có thể tạm dừng trận và yêu cầu khán giả rời khu khán đài hở vào khu hành lang, khu có mái. Hãy làm theo, kể cả khi thấy mưa chưa to.
Khuyến cáo phổ biến của cơ quan khí tượng Mỹ là: nếu bạn nghe được tiếng sấm, bạn đã ở đủ gần để có thể bị sét đánh. Đừng đứng trên hàng ghế cao nhất giơ cờ có cán kim loại lên trời trong cơn giông. Đừng trú dưới cột đèn, cột cờ, cây đơn độc bên ngoài sân.
Sau trận: hồi phục
Về nhà, uống thêm nước, tắm mát, ăn nhẹ. Đau đầu nhẹ, mệt sau một buổi chiều nắng thường hết sau khi nghỉ ngơi. Nếu sau trận bạn hay người đi cùng còn sốt, nôn nhiều, lú lẫn, đau đầu dữ dội, hoặc mệt bất thường kéo dài, hãy đi khám ngay chứ đừng tự chịu đựng.
Còn nếu bạn bị cháy nắng đỏ rát ở gáy và cánh tay sau một trận chiều — chào mừng tới câu lạc bộ những người đi sân. Lần sau, nhớ kem chống nắng.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao chống nóng khi đi xem bóng đá ban ngày?
Uống nước đều từ trước khi đi, đội mũ, bôi kem chống nắng, mặc áo sáng màu thoáng khí. Trong trận, chườm khăn ướt lên gáy, quạt, nghỉ trong bóng râm giờ giữa hiệp. Nếu chịu nóng kém, chọn khán đài có mái khi mua vé.
Dấu hiệu say nắng khi xem bóng đá là gì?
Lú lẫn, nói lắp, co giật, ngất, da nóng bừng và thân nhiệt rất cao là dấu hiệu say nắng nặng, cần gọi cấp cứu 115 và báo nhân viên y tế ngay. Chóng mặt, buồn nôn, đổ nhiều mồ hôi, mệt lả là dấu hiệu kiệt sức do nóng, cần đưa vào chỗ mát và theo dõi sát.
Mưa có dừng trận bóng đá không?
Mưa thường không dừng trận. Trận chỉ bị tạm dừng hoặc hoãn khi sân ngập không thi đấu được, tầm nhìn quá kém, hoặc có giông sét nguy hiểm. Quyết định do trọng tài và ban tổ chức đưa ra.
Có sét khi đang ở sân vận động thì làm gì?
Làm theo hướng dẫn của ban tổ chức, rời khu khán đài hở vào hành lang hoặc khu có mái. Tránh đứng ở hàng ghế cao nhất, tránh cột đèn, cột cờ và không giơ vật kim loại lên cao.
Uống bia có giúp mát hơn khi ngồi nắng không?
Không. Đồ uống có cồn làm cơ thể mất nước nhanh hơn, dễ kiệt sức do nóng hơn. Nước lọc là lựa chọn tốt nhất. Ngoài ra, đã uống rượu bia thì không lái xe.
